บทที่ 3: สหกรณ์มีกี่ประเภทกันนะ?
สหกรณ์มีหลายแบบ มาดูกันว่ามีอะไรบ้าง!
น้องๆ รู้ไหมว่าสหกรณ์ที่เราเห็นหรือได้ยินมาเนี่ย จริงๆ แล้วมีหลายประเภทเลยนะ แต่ละประเภทก็มีหน้าที่ช่วยเหลือสมาชิกแตกต่างกันไป อยากรู้รึยังเอ่ย?
1. สหกรณ์ร้านค้า (Consumer Co-op)
คือ สหกรณ์ที่ผู้บริโภครวมตัวกันจัดตั้งขึ้นเพื่อซื้อสินค้าเครื่องอุปโภคบริโภคต่างๆ ที่จำเป็นในชีวิตประจำวันมาจำหน่ายแก่สมาชิกและบุคคลทั่วไปในราคายุติธรรม
ตัวอย่างใกล้ตัว: สหกรณ์ในโรงเรียนของเราไงล่ะ! ที่ขายสมุด ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด หรือขนมให้น้องๆ นั่นแหละคือสหกรณ์ร้านค้าประเภทหนึ่งเลยนะ
ลองเลือกดูสิว่า ของชิ้นไหนน่าจะมีขายในสหกรณ์ร้านค้าโรงเรียน? (คลิกเลือกได้หลายชิ้น)
2. สหกรณ์ออมทรัพย์ (Savings and Credit Co-op)
คือ สหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นในกลุ่มผู้ที่มีรายได้ประจำ เช่น กลุ่มครู พนักงาน หรือในโรงเรียน เพื่อส่งเสริมการออมทรัพย์ในหมู่สมาชิก และให้สมาชิกกู้ยืมเงินได้เมื่อมีความจำเป็นในอัตราดอกเบี้ยที่เป็นธรรม
ตัวอย่างใกล้ตัว: น้องๆ บางคนอาจเคยนำเงินค่าขนมที่เหลือไปฝากกับ "สหกรณ์ออมทรัพย์นักเรียน" ที่คุณครูดูแล พอสิ้นปีก็จะมีเงินเพิ่มขึ้นจากดอกเบี้ยด้วยนะ! หรือคุณพ่อคุณแม่อาจเป็นสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ของที่ทำงานก็ได้
มาลองออมเงินกัน! ลากเหรียญไปใส่กระปุกสหกรณ์ออมทรัพย์ (ลากได้ 3 เหรียญ)
เงินออม: 0 เหรียญ
3. สหกรณ์การเกษตร (Agricultural Co-op)
คือ สหกรณ์ที่กลุ่มเกษตรกรรวมตัวกันจัดตั้งขึ้น เพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกันในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ช่วยจัดหาปุ๋ย เมล็ดพันธุ์ราคาถูก ให้ความรู้เรื่องการปลูกพืช เลี้ยงสัตว์ ช่วยรวบรวมผลผลิตไปขายเพื่อให้ได้ราคาดี หรือให้กู้ยืมเงินทุน
ตัวอย่าง: กลุ่มชาวนาในหมู่บ้านของพี่ออมตังค์รวมกันตั้งสหกรณ์การเกษตร ทำให้ซื้อปุ๋ยได้ถูกลง และยังช่วยกันนำข้าวเปลือกไปขายได้ราคาสูงกว่าเดิมด้วย
สหกรณ์การเกษตรช่วยแก้ปัญหาอะไรให้ชาวนาได้บ้าง? (จับคู่ปัญหาทางซ้ายกับวิธีแก้ทางขวา)
ยังมีสหกรณ์ประเภทอื่นๆ อีกนะ!
นอกจาก 3 ประเภทหลักๆ ที่เราเรียนรู้กันไปแล้ว ในประเทศไทยยังมีสหกรณ์ประเภทอื่นๆ อีกด้วยนะ เช่น:
- สหกรณ์นิคม: ช่วยเหลือสมาชิกเรื่องการจัดหาที่ดินทำกิน และพัฒนาอาชีพในที่ดินนั้น
- สหกรณ์ประมง: ช่วยเหลือสมาชิกที่เป็นชาวประมง ในเรื่องอุปกรณ์การประมง การขายสัตว์น้ำ
- สหกรณ์บริการ: ช่วยเหลือสมาชิกในเรื่องอาชีพหรือบริการต่างๆ เช่น สหกรณ์แท็กซี่ สหกรณ์เคหสถาน (ที่อยู่อาศัย)
แต่สำหรับน้องๆ ในวัยประถม การรู้จักสหกรณ์ร้านค้า สหกรณ์ออมทรัพย์ และสหกรณ์การเกษตร ก็ถือว่าเก่งมากๆ แล้วล่ะครับ!
สรุปประเภทสหกรณ์ และมาทดสอบกัน!
เก่งมากจ้ะ! น้องๆ ได้รู้จักสหกรณ์หลักๆ ที่สำคัญไปแล้ว คือ สหกรณ์ร้านค้า สหกรณ์ออมทรัพย์ และสหกรณ์การเกษตร ซึ่งแต่ละประเภทก็มีเป้าหมายเพื่อช่วยเหลือสมาชิกในด้านต่างๆ นั่นเอง
1. สหกรณ์ที่ขายสมุด ดินสอ และขนมในโรงเรียน คือสหกรณ์ประเภทใด?
2. ถ้าพี่ออมตังค์นำเงินค่าขนมที่เหลือไปฝากทุกวันศุกร์ พี่ออมตังค์กำลังใช้บริการสหกรณ์ประเภทใด?
3. กลุ่มชาวนาที่รวมกันซื้อปุ๋ยและขายข้าวโพด เป็นการดำเนินงานของสหกรณ์ประเภทใด?
4. สหกรณ์ประเภทใดที่มักจะให้สมาชิกกู้ยืมเงินเมื่อมีความจำเป็น?
5. ข้อใดคือหน้าที่หลักของสหกรณ์ร้านค้า?